The Velvet Underground – ROCK & ROLL (Rokenrol)

 

The Velvet Underground – ROCK & ROLL (Rokenrol)

 

Jenny said when she was just five years old

There was nothin' happenin' at all

Every time she puts on a radio

There was nothin' goin' down at all,

Not at all

Then one fine mornin' she puts on a New York station

You know, she don't believe what she heard at all

She started shakin' to that fine fine music

You know her life was saved by rock 'n' roll

Despite all the amputations you know you could just go out

And dance to the rock 'n' roll station

It was alright

It was allright

Hey baby

You know it was allright

It was allright

Jenny said when she was just bout five years old

You know my parents are gonna be the death of us all

Two TV sets and two Cadillac cars -

Well you know it ain't gonna help me at all

Not just a little tiny bit

Then one fine mornin' she turns on a New York station

She doesn't believe what she hears at all

Ooh, she started dancin' to that fine fine music

You know her life is saved by rock 'n' roll,

Yeah, rock n' roll

Despite all the computations

You could just dance to that rock 'n' roll station

And baby it was allright

And it was alright

Hey it was allright

It was allright

Hey here she comes now!

Jump! Jump!

Like Jenny said when she was just bout' five years old

Hey you know there's nothin' happenin' at all

Not at all

Every time I put on the radio,

You know there's nothin' goin' down at all,

Not at all

But one fine mornin' she hears a New York station

She doesn't believe what she heard at all

Hey, not at all

She started dancin' to that fine fine music

You know her life was saved by rock 'n' roll

Yeah rock 'n' roll

Ooh, Despite all the computations

You know you could just dance to the rock 'n' roll station

Allright, allright

And it was allright

Oh, you listen to me now

And it was allright

C'mon now

Little better

Little bit

It was allright

It was allright

And it was allright, allright

It's allright, allright

Baby it's allright, now

Allright, baby it's allright, now

Baby it's allright, allright now

Baby it's allright

Baby it's allright now

Oh baby,oh baby

Oh baby, Yeah yeah yeah yeah yeah

It's allright, now

Ooh, it's allright now

All, allright

Kada su Velveti (poslednji put predvođeni Lou Reedom) u aprilu 1970. ušli u njujorški Atlantic Recording Studios (provevši prethodnu, 1969. godinu pretežno na turneji koja će doneti niz impresivnih live zvučnih zapisa) kako bi započeli sesije za album  Loaded, Reed je bio prilično umoran od svog underground statusa. Osim toga, izdavač je od njega tražio nešto komercijalnije (album krcat hitovima!?..., upravo ono protiv čega su se Velveti od samog početka borili, čuvajući vlastiti revolucionarni, nezavisni duh). Niti jedan album benda nije se posebno dobro prodao, a većina zemlje imala je problema sa sluhom oko noise rocka Velvet Undergrounda.

Dakle, uzimajući u obzir nežnije tonove albuma The Velvet Underground(upliv benda u mirnije folk-rock vode i znatno melodičnije, introspektivne melodije Lou Reeda kao neprikosnovenog predvodnika grupe),  Reed je tada smanjio uticaj feedbacka, distorziju, stihove na temu seksa i droga, nedokučive stihove i opšti osećaj anarhije koji se provlačio kroz prva dva albuma benda. Kako je Reed tada samo napola u šali rekao, ploča bi bila krcata hitovima. I doista,  Loaded je bio oštar, koncizan rad koji je zvučao sjajno sa barem još dva velvetovska klasika - Sweet Jane i Rock & Roll. Bio je to album okrenut gitarskom, indie pop klasicizmu u numerama poput Head Held High, Who Loves The Sun, Cool It Down, Cowboy Bill, I Found A Reason..., sa barem još jednom veličanstvenom baladom – New Age.

Doug Yule preuzeo je značajnu ulogu na ovom albumu – pored sviranja bas gitare, zapaženo je njegovo sviračko umeće na orguljama i klaviru, a potom i par gitarskih solaža, kao i glavni vokal na četiri pesme. Pored te činjenice treba istaći da je Mo Tucker (zbog trudnoće) bila samo potpisana na albumu, dok je ulogu bubnjara preuzeo Billy Yule, Dougov brat.

Pesma Rock and Roll govori o meni, objašnjavao je kasnije Lou Reed. Da nisam čuo rock and roll na radiju, ne bih imao pojma da postoji život na ovom planetu. Što bi bilo razarajuće - misliti da je sve, posvuda bilo kao tamo odakle ja dolazim. To bi bilo duboko obeshrabrujuće. Filmovi to nisu učinili za mene. TV nije to učinila za mene. Radio je taj koji je to učinio.

Iako mu je nedostajala oštra, avangardna sklonost The Velvet Underground & Nico, čisti abrazivni intenzitet i eksperimentalnost White Light-White Heat ili pak blaga bezbrižnost The Velvet Undergrounda albuma, Loaded je bio još uvek dobra ploča koja stoji sama za sebe – vrstan gitaristički indie pop besmrtnih Velveta.

Jenny je rekla da kad je imala samo pet godina

Uopšte se ništa nije događalo

Svaki put kad bi upalila radio

Uopšte se ništa nije puštalo

Onda jednog divnog jutra pustila je stanicu New Yorka

Znaš, nije uopšte mogla verovati šta je čula

Počela se drmati na tu divnu muziku

Znaš, njen život je bio spašen rock 'n' rollom

Bez obzira na sve amputacije znaš da možeš izaći van

I plesati na rock 'n' roll stanici

Bilo je dobro

Znaš, bilo je dobro

Bilo je dobro

Jenny je rekla da kad je imala oko pet godina

Znaš, moji starci biti će smrt svih nas

Dva televizora i dva auta Cadillac

Pa znaš da mi to neće pomoći imalo

Niti jedan sićušni mali deo

Onda jednog divnog jutra upalila je stanicu New Yorka

Nije uopšte mogla verovati šta je slušala

Počela je plesati na tu divnu muziku

Znaš, njen život je bio spašen rock 'n' rollom

Bez obzira na sve račune

Možeš samo plesati na toj rock 'n' roll stanici

Bilo je dobro

Znaš, bilo je dobro

Bilo je dobro

Kao što je Jenny rekla da kad je imala oko pet godina

Hej znaš, ništa se ne događa

Svaki put kad upalim radio

Uopšte se ništa ne pušta

Ali jednog divnog jutra slušala je stanicu New Yorka

Nije uopšte mogla verovati šta je čula

Počela je plesati na tu divnu muziku

Znaš, njen život bio je spašen rock 'n' rollom

Bez obzira na sve račune

Možeš samo plesati na toj rock 'n' roll stanici

Bilo je dobro

Znaš, bilo je dobro

Bilo je dobro

U svetu zatrpanom svakodnevnicom i razbijenim krhotinama društva koje prolazi kroz seizmičke promene, jedna melodija na radiju može ponovo da spoji delove, krsti razočarane i zapali plamen pobune. Ovo je suština pesme Rokenrol grupe The Velvet Underground, numere koja oduševljava kroz vreme svojom sirovom snagom i jednostavnošću, zatvorenom u anegdotu o odrastanju. Danas se smatra kanonskom rok himnom, Rock & Roll stvara narativ koji uzdiže žanr na nivo spasilačke sile, religije za napuštene.

Dženi otkriva ritam koji menja njenu stvarnost u nežnim godinama. Ona predstavlja egzistencijalnu dosadu koja muči mladost, prazninu koju ne ispunjavaju materijalne stvari – dva televizora, dva Kadilaka. Velvet Underground elokventno sažima u Dženinu priču, kritiku američkog konzumerizma, koji čak i u izobilju ne uspeva da zasiti dušu. Zatim dolazi otkriće preko njujorške radio stanice, slučajno otkriće rokenrola, koji deluje kao kanal u svet koji Dženi nikada nije poznavala. Jednostavnost njenog buđenja govori o dostupnosti rokenrola – dostupnog svima koji traže utehu u nečemu istinitom, nečemu što prevazilazi limenu predvidljivost programiranih plejlista.

Usred izjava o spasenju čoveka kroz rokenrol, ono što često ostaje neprimećeno jeste kako grupa The Velvet Underground postiže ovaj podvig kroz svoj aranžman. Sama pesma je arhetipska struktura rok muzike – jednostavne progresije akorda, neumoljivi pozadinski ritam i užarene gitarske solo deonice koje odražavaju osećaj oživljavanja.  Nije samo hiperbola kada se Dženi oseća spaseno; arhitektura pesme replicira pojas spasa koji joj je bačen. To je ogledalo koje se drži slušaocu, auditivna reprezentacija okrepljenja koje neko doživi kada pesma odjekuje u njegovoj srži.

U eri obeleženoj protestima i previranjima, Rock & Roll je postao kredo za one koji stoje na marginama, tražeći naznaku autentičnosti. On odražava kontrakulturu šezdesetih godina, ali njegov efekat se širi do savremenih slušalaca koji su, baš kao i Dženi, na ivici otkrivanja sopstvene verzije rokenrola. Hipnotičko ponavljanje ritmova i akorda u pesmi podvlači suštinu samog rokenrola – on je uporan, trajan, to je ciklus obnove. Upravo to ponavljanje je otkucaj srca večne potrage omladinske kulture za smislom, a The Velvet Underground to hvata spretnošću pravih rok proroka.

S Velvetima je rođen psihodelični rock s pesimističkom matricom (za razliku od optimistične San Francisca), raga-rock (rock pod uticajem indijske klasične muzike), dekadentni rock (potomak dekadentne poezije) i ono što ćemo nazvati new wave. S njima se pre svega rodio duh muziciranja (nezavisnog, subverzivnog, nihilističkog) koji će jednog dana biti kršten punkom.

 

by Dragan Uzelac