MY NEW BOOK, The Story of the North American Indians: The People of the Great Spirit

 

 

 

RECENZIJA

 

Knjiga „Priča o severnoameričkim Indijancima – Narod Velikog Duha“ autora Dragana Uzelca predstavlja snažno, emotivno i angažovano svedočanstvo o sudbini autohtonih naroda Severne Amerike, ispisano na granici eseja, dokumentarne proze, duhovne hronike i kulturno-istorijske meditacije. Ovo nije klasično istorijsko štivo u strogom akademskom smislu, već sveobuhvatan, nadahnut i etički intoniran tekst koji čitaoca uvodi u svet indijanske duhovnosti, mitologije, načina života i tragične istorijske sudbine.

 

Autor gradi tekst postupno i slojevito: od mitskih i kosmoloških predstava, preko opisa društvenog uređenja, odnosa prema prirodi, zemlji i zajednici, do detaljnog i potresnog prikaza procesa kolonizacije, porobljavanja i sistematskog uništavanja indijanskih naroda. Posebnu vrednost rukopisa čini obilje autentičnih citata, molitvi, poetskih fragmenata, izreka i mudrosti indijanskih poglavica, koje nisu tek ilustrativni ukrasi teksta, već nose ključnu semantičku i etičku težinu.

 

Knjiga je strukturno otvorena i namerno nehermetična: ona ne sledi strogu hronologiju, već asocijativno i tematski kruži oko centralne ideje – sukoba dva koncepta sveta. Taj kontrast je jasno, namerno i beskompromisno istaknut, što tekstu daje snažan polemički i moralni naboj.

 

Stil Dragana Uzelca je izrazito poetizovan, ritmičan i retorički snažan. Česte anafore, simboličke slike, mitološki motivi i lirski pasaži čine da se knjiga čita kao duhovna ispovest i opomena. Upravo taj stilski izbor doprinosi tome da tekst deluje uverljivo, emotivno i angažujuće, bez pretenzije na hladnu distancu. Posebno mesto u rukopisu zauzimaju poglavlja posvećena kolonizaciji, „Stazi suza“, uništavanju bizona, rezervatima i završnom slomu indijanskog otpora. Taj deo teksta predstavlja vrhunac knjige, kako u sadržinskom, tako i u etičkom smislu.

 

„Priča o severnoameričkim Indijancima – Narod Velikog Duha“ je knjiga koja traži pažljivog čitaoca, ali istovremeno nudi snažno i nezaboravno iskustvo čitanja. Ona nije samo knjiga o Indijancima – ona je knjiga o čoveku, o moralnim izborima civilizacije, o pitanju odgovornosti, istine i pravde. Kao takva, ona ima višestruku vrednost: kulturnu, etičku, i duhovnu.

 

Ovaj rukopis preporučuje se širokom krugu čitalaca – od ljubitelja istorije i kulture, preko čitalaca esejistike i duhovne literature, do svih onih koji u književnosti traže smisao, opomenu i dublje razumevanje sveta u kome živimo.