WOUNDED KNEE(RANJENO KOLENO

WOUNDED KNEE(RANJENO KOLENO) i konačno uvođenje „demokratije“ – Priča o masakru nad severnoameričkim Indijancima

Ako su Evro-Amerikanci počinili genocid bilo gde na kontinentu nad Indijancima, onda je to bilo u Kaliforniji, atraktivnoj tih godina zbog tzv. zlatne groznice. Između 1850.- 1860. godine rat, bolesti i glad smanjili su populaciju Indijanaca Kalifornije sa 150 hiljada na svega 35 hiljada.

Hrabar čovek umire jednom, kukavica više puta.

Godine 1876., u svrhu samoodbrane od uništenja i progona, plemena Sijuksa i Čejena ujedinila su se pod vođstvom legendarnih poglavica - Bika Koji Sedi i Ludog Konja, odnevši slavnu pobedu nad generalom Kasterom u bici kod Litl Bighorna. Do zadnjeg sukoba došlo je 1890. kod mesta Wounded Knee(Ranjeno Koleno).

Jednog hladnog dana u decembru 1890. godine, američki vojnici su opkolili i poklali oko 300 muškaraca, žena i dece Lakota u Wounded Knee Creeku u Južnoj Dakoti. Iako su vojnici u to vreme bili slavljeni, Wounded Knee se danas pamti kao strašan zločin.

Masakr u Wounded Kneeu bio je reakcija na verski pokret koji je dao prolaznu nadu Indijancima s ravnica čiji su životi bili preokrenuti belim naseljavanjem. Pokret The Ghost Dance (Ples duhova) proširio se indijanskim plemenima na američkom Zapadu počevši od 1870-ih. Temeljio se na nizu učenja vračeva Paiutea, koji su prorekli da će nadolazeći preokret dovesti do iskorenjivanja belaca sa Zemlje i ponovnog oživljavanja Indijanaca. Pokret je brzo poprimio poseban značaj za narod Lakota u Severnoj i Južnoj Dakoti (podeljenih nakon gubitka 58 miliona hektara zemlje u pet rezervata). Pripadnici pokreta verovali su da pesme i ceremonije mogu ubrzati nadolazeću katastrofu, vratiti njihove mrtve i osigurati obnovu njihovih zemalja. Vernici Lakota nosili su posebne košulje za koje se verovalo da odbijaju metke, dok su neki doživljavali hipnotičko stanje uzrokovano ponavljajućim pesmama i kružnim masovnim plesovima koje su sledbenici delili.

Ples duhova izazvao je strah belih doseljenika, koji su se brinuli da će rituali podstaknuti nasilje nad njima. Američke vlasti u rezervatima Lakota takođe su bile zabrinute zbog najistaknutijeg sledbenika Plesa duhova, Poglavice Bika Koji Sedi (naročito nakon njegove pobede nad američkom vojskom kod Litl Bighorna). Uverena da pokret predstavlja pretnju belcima, američka vojska zabranila je ceremonije Plesa duhova u svim rezervatima u decembru 1890. i počela gomilati trupe diljem regije. Savezna vlada je u početku planirala da Buffalo Bill Cody pokuša uveriti Bika Koji Sidi da natera plesače da odustanu. Ali, Codyja su na putu presreli američki oficiri i naredili mu da se vrati.

Novi plan je bio da se Bik Koji Sedi uhapsi. 15. decembra 1890. vojska je pokušala uhapsiti Bika Koji Sedi, slavnog poglavicu Siouxa, za kojeg su pogrešno verovali da je Duhovni plesač, i pritom ga ubila, povećavajući napetost na Pine Ridgeu. Probudili su usnulog Bika Koji Sedi u svom krevetu u 6 sati ujutro. Kad je odbio mirno krenuti, okupilo se mnoštvo. Došlo je do pucnjave i Bik Koji Sedi ranjen je u glavu i prsa. Odmah potom je umro od rana iz vatrenog oružja.

Nyaa nindinendam
(Oh, razmišljam)

Mekawiyaanin
(Podsjeća me)

Endanakiiyaan
(Moje domovine)

Waasawekamig
(Daleko mjesto)

Endanakiiyaan
(Moja domovina)

Nidaanisens e
(Moja mala kćer)

Nigwizisens e
(Moj mali sin)

Ishe naganagwaa
(Ostavljam ih daleko iza sebe)

Waasawekamig
(Daleko mjesto)

Endanakiiyaan
(Moja domovina)

Zhigwa gosha win
(Sada)

Blizu je
(Blizu je)

Ninzhike we ya
(Sam sam)

Iše izžajan
(Dok odlazim)

Endanakiiyaan
(Moja domovina)

Ninzhike we ya
(Sam sam)

Iše giivejaan
(Idem kući)

Nyaa nigashkendam
(Oh, tužan sam)

Endanakiiyaan
(Moja domovina)

Uvereni da će savezne trupe ubiti još poglavica, Spotted Elk (Pegavi Los) i njegovi saveznici krenuli su na jug prema Pine Ridgeu u potrazi za zaštitom. Ali njihov tempo usporili su loše vreme i bolesti. 28. decembra naišli su na vojne trupe, koje su im rekle da krenu prema Wounded Knee Creeku. Te noći, dok su se Lakote ulogorile kod Wounded Kneea (Ranjenog Kolena), oko 500 vojnika okružilo je 300-tinjak muškaraca, žena i dece. Sledećeg jutra, pukovnik James W. Forsyth naredio je Lakotama da polože oružje i rekao im da će biti odvedeni u novi logor. Lakote su pretpostavile da to znači da će biti potpuno premešteni s teritorija Lakota. Neki su počeli pevati pesme Plesa duhova. Vojnici koji su okruživali Lakote bili su naučeni da Ples duhova i njegove ceremonije uvod u rat. Kad je jedan od plesača uzeo zemlju s tla i bacio je u vazduh, vojnici su to protumačili kao neku vrstu signala i počeli pucati. Bio je to neviđeni pokolj. Dok je pucnjava prestala nekoliko sati kasnije, tela su bila svuda okolo. Većina, uključujući bebe i žene, ustreljena je iz neposredne blizine. Neki od mrtvih Lakota pronađeni su i do pet kilometara od logora gde su progonjeni oni retki koji su pobegli. Američka vojska je pronašla svoje mrtve, ali je ostavila žrtve Lakota da se smrznu tokom trodnevne mećave koja je usledila. Pre nego što su smrznuta tela bacili u masovnu grobnicu, mnogi vojnici su skinuli Lakote do gola, čuvajući njihove košulje duhova kao suvenire.

Obruč nacije je slomljen i raspršen. Više nema središta, a sveto drvo je mrtvo, zapisao je tada Crni Los, vrač plemena Lakota koji je preživeo masakr. Bio bi to poslednji veliki okršaj u stoleću oružanog sukoba između američkih Indijanaca i američkih trupa.

Godine 1887. Dosov zakon je američkim starosedeocima koji su se odrekli pripadnosti plemenu dodelio državljanstvo SAD i 41400 hektara zemlje u rezervatima.

Moraš pogledati dublje, daleko ispod ljutnje, povređenosti, mržnje, ljubomore, samosažaljenja, daleko dublje gde leže snovi, sine. Pronađite svoj san. Potraga za snom je ono što te leči.